Eenmaal daags Janneke (jannekeleber) wrote,
Eenmaal daags Janneke
jannekeleber

ZIJ DIE STIERVEN VOOR EEN ANDER...

Hoe hou je een oorlog levend
terwijl degenen die hem overleefden
een voor een dood gaan?

Dat vraag ik me ieder jaar weer af.

Dit jaar kreeg ik een antwoord. In maart.
Ik was op het Arthur Findlay College, voor mijn (laatste) lesweek aldaar. Het was een prachtige week, met een prachtige docente (Eileen Davies), in een prachtige ruimte (de Library) en met allemaal boeiende, professionele collega’s.

Het was tijdens een van de eerste lesdagen dat Eileen ons een oefening gaf die we zouden doen in tweetallen. Maar we waren met een oneven aantal en zo belandde ik in een drietal. Daar begon het al mee.

De twee andere dames in mijn drietal waren een Britse en een Schotse. En zij besloten dat ik de oefening als eerste zou doen. Prima.
Het was een oefening aan de hand van helderhorendheid; een contact maken op basis van geluiden die de overledene je laat horen. Ik luisterde goed en… hoorde het geluid van een oude radio. Het afstemmen daarvan. En ik voelde dat het een oudere man was die daarmee bezig was. Ingespannen. Ik hoorde dat er anderen in huis aanwezig waren, maar echt op hun tenen liepen, omdat die boodschappen via de radio zo belangrijk waren. Het voelde als oorlogstijd en het voelde als je vasthouden aan het nieuws. Maar ook beangstigend. Ik voelde koude rillingen over mijn rug. Even later hoorde ik een vrouw huilen…
“I believe this is your grandfather”, zei ik tegen Sally. “Is it possible that someone in the family died during WW II? Someone very close?”
“My uncle did”, zei Sally. “My mothers brother. You just described one of her worst memories.”
Sowww, die kwam binnen zeg. Hoe kon dit nou toch weer? Wat een intens contact, wat een heftig verhaal…

Toen begon de Schotse Rosemary in ons drietal met het maken van haar contact met een overledene aan de hand van helderhorendheid. En dat deed ze prachtig. Ze hoorde hoe ze in een vliegtuig zat en hoe de kogels werden afgeschoten, maar ook hoe ze zelf geraakt werden in het vliegtuig. Ze hoorde het geluid van een uitvallende motor en van vallen en vallen en vallen…
“This man died. It was during the second World War”, stelde ze vast.
Bij Sally liepen ondertussen de tranen over de wangen.
“Same situation. This is what actually happened to my uncle.”

We waren er heel stil van.
En toen vertelde Sally dat ze altijd óver die oom had gehoord, maar nog nooit direct ván hem gehoord. En dat dit dus eigenlijk een soort van kennismaking met hem was. Voor haar was dit een heel, heel groot moment.

Toen zei ze:
“He died in the skies above Holland."
“Holland?!”, zei ik verbijsterd. “That’s where I'm from!”

Langzaam werd de volle omvang van wat hier gebeurde echt duidelijk voor ons. De familie die iemand verloor, maar ook de oom die zijn leven had gelaten in de strijd om de bevrijding van mijn thuisland. Hoe was dit mogelijk! En wanneer was het totstandkomen van dit contact dan begonnen? Al bij het vormen van ons drietal? Of nog daarvoor, bij mijn vraag hoe je een oorlog levend houdt?

We werden steeds stiller.
Doodstil.
Zeker meer dan 2 minuten staarden we voor ons uit.
Vol ontzag en ontroering.

En vanavond wist ik waar ik aan moest denken tijdens de dodenherdenking.
Aan de oom van Sally.
En al die anderen
die stierven
voor een ander.
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 0 comments